Activity based costing

Activity based costing (abc) is gebaseerd op het idee dat niet producten, maar activiteiten kosten veroorzaken. Activity based costing hangt kosten in eerste plaats op aan de activiteiten die nodig zijn om producten te maken en verkopen. Bij de meeste ondernemingen zijn de indirecte kosten immers hoger dan de directe productiekosten, dankzij steeds betere productietechnieken. Activity based costing zoekt naar aspecten van activiteiten die kosten veroorzaken. Pas daarna worden kosten van activiteiten toegerekend aan producten. De grondgedachte is dat iedere productie een interne vraag naar activiteiten oplevert. Een kostprijscalculatie volgens de activity based costing-methode gaat voor elk product na hoeveel van iedere ‘activiteit’ nodig is voor de productie.

Voordelen activity based costing

Traditionele kostprijsmethoden rekenen kosten toe aan productiemiddelen. Deze kosten veranderen mee met de grootte van de productie. Het gaat dan om bijvoorbeeld salarissen, productiematerialen en het gebruik van machines. Activity based costing biedt een aantal voordelen vergeleken met deze methoden:

• Het kostenplaatje per product kan met activity based costing preciezer worden bepaald.
• De berekening via activiteiten levert belangrijke gegevens op voor de kostenbeheersing. Activiteiten vormen zo het aanknopingspunt voor procesbeheersing en –sturing. Met deze informatie kan ook beter beslist worden om diensten in te kopen of zelf uit te voeren, zo kan outsourcing een optie zijn.

Wanneer activity based costing?

Activity based costing biedt voordelen, maar is niet altijd de beste methode om de kostprijs van een product te berekenen. Of activity based costing een goede methode is hangt onder meer af van de volgende omstandigheden:

• De verhouding tussen directe en indirecte kosten binnen het bedrijf. Hoe groter het aandeel indirecte kosten, hoe hoger de kans op verkeerde berekeningen met traditionele kostprijsberekeningen en hoe meer activity based costing voor de hand ligt.
• Hoe meer verschillende bedrijven een bedrijf levert, hoe groter de kans op verkeerde kostprijsberekeningen met traditionele rekenmethoden. Activity based costing is dan een goede methode.

Invoeren activity based costing

Activity based costing is een goede methode om de kostprijs van producten te berekenen. Echter, niet iedere onderneming is hiervoor geschikt. Om het systeem in te voeren moet bovendien zorgvuldig te werk worden gegaan. De volgende stappen moeten worden gemaakt:

• Informeren van werknemers en managers over activity based costing. Dit voorkomt onduidelijkheden over het systeem en geruchten over reorganisaties die het gevolg zouden kunnen zijn van de methode.
• Bepalen en beschrijven van kostenplaatsen (bedrijfsonderdelen als inkoop, logistiek of administratie).
• Bepalen van de cost drivers (kostenveroorzakers als het opsturen van offertes, transportkosten en inboeken van facturen).
• Toekennen van kosten aan activiteiten en bepalen van de prijs per activiteit.
• Bepalen in hoeverre ieder product ‘gebruik maakt’ van de hierboven beschreven bedrijfsonderdelen en cost drivers.
• Bepalen van de kostprijs per product. Ofwel: de totale kosten van een activiteit gedurende een tijdsperiode voor de productie van een goed of dienst.