Kostprijs berekenen

De kostprijs van een goed of dienst is de totale financiële inspanning die gedaan moet worden voor het produceren ervan. Kostprijs berekenen is een kunst. De kosten die direct samenhangen met de productie zijn vrij eenvoudig te berekenen. Maar indirecte kosten zijn moeilijker te bepalen. De relatie tussen deze en het product is vaak onduidelijk, waardoor de kosten moeilijker traceerbaar zijn. Kostprijs berekenen kan op veel verschillende manieren. De drie hoofdstromingen zijn:

• Kostprijs berekenen met behulp van toeslagcalculatie.
• Kostprijs berekenen met behulp van de kostenplaatsenmethode of productiecentramethode.
• Kosten berekenen met activity based costing.

Kostprijs berekenen met toeslagcalculatie

Kostprijs berekenen met toeslagcalculatie werkt volgens een eenvoudig principe: Indirecte kosten worden met behulp van percentages als toeslag bij de directe kosten opgeteld. Toeslagcalculatie wordt vooral gebruikt door bedrijven die een veelheid aan producten aanbieden. Aan de volgende voorwaarden moet voldaan zijn:

• Er moet een duidelijk onderscheid bestaan tussen directe en indirecte kosten.
• Directe kosten worden meteen verdeeld over de producten.
• Indirecte kosten worden eerst toegewezen aan een kostenplaats. Daarna wordt voor ieder product afzonderlijk het toeslagpercentage bepaald.

Kostprijs berekenen met de kostenplaatsenmethode

De kostenplaatsenmethode of productiecentramethode is een realistische manier om de kostprijs te berekenen. Volgens deze manier van kostprijs berekenen worden de vaste kosten aan producten toegekend op basis van de verhouding waarin de producten gebruik maken van de productiemiddelen die de vaste kosten veroorzaken. De productiecentramethode verdeelt de kosten over de verschillende functies binnen de onderneming: de kostenplaatsen. De goederen of diensten die geleverd worden zijn de kostendragers. Er bestaan twee typen kostenplaatsen:

• Hoofdkostenplaats of productiecentrum. Deze onderdelen leveren een directe bijdrage aan het product. Bijvoorbeeld: productieafdelingen en verkoopafdelingen.
• Hulpkostenplaats. Dit zijn bedrijfsonderdelen die geen directe bijdrage leveren aan het product. Bijvoorbeeld: administratie en de afdeling personeelszaken.

Kostprijs berekenen met activity based costing

Activity based costing (abc) is gebaseerd op het idee dat niet producten, maar activiteiten kosten veroorzaken. Deze manier van kostberekeninghangt kosten in eerste plaats op aan de activiteiten die nodig zijn om producten te maken en verkopen. Bij de meeste ondernemingen zijn de indirecte kosten immers hoger dan de directe productiekosten, door de voortschrijdende techniek. De grondgedachte van deze manier van kostprijs berekenen is dat iedere productie een interne vraag naar activiteiten oplevert. Een kostprijscalculatie volgens de activity based costing-methode gaat voor elk product na hoeveel van iedere ‘activiteit’ nodig is voor de productie.