Bepalen bezetting machine – vereenvoudigde vorm

Bij de berekening van machine-uurtarieven wordt per product de machinebelasting of het machinegebruik bepaald. De doorbelasting van kosten vindt plaats door het gebruik dat een product (de kostendrager) maakt van een kostenplaats (aantal machine-uren) te vermenigvuldigen met het voor die kostenplaats geldende machine-uurtarief. Dit resulteert in een eerlijker verdeling respectievelijk toerekening van kosten. Om het machine-uurtarief te kunnen berekenen moet eerst in dit werkblad de bezetting van de machine worden vastgesteld. De vereenvoudigde berekening van de machinebezetting begint bij de theoretisch maximaal mogelijke capaciteit als de machine het hele jaar continu zou draaien (365 dagen per jaar, 24 uur per dag) en trekt vervolgens één voor één een aantal posten af om rekening te houden met het feit dat dit niet het geval zal zijn.

Werkbladen in deze Excelsheet

Werkblad Bepalen bezetting machine – vereenvoudigde vorm

Bekijk screenshot van dit werkblad

Gebruiksinstructie

Doel van deze tool

In te vullen velden

Resultaten

Doel van deze tool

Om het machine-uurtarief te kunnen berekenen, moet eerst de bezetting van de machine worden vastgesteld. Dat betekent dat voor de betreffende machine of installatie de praktische capaciteit in machine-uren per jaar moet worden berekend. Het aantal uren dat hier wordt bepaald, vormt in een later stadium de noemer bij de berekening van het machine-uurtarief.

De vereenvoudigde berekening van de machinebezetting begint bij de theoretisch maximaal mogelijke capaciteit als de machine het hele jaar continu zou draaien (365 dagen per jaar, 24 uur per dag) en trekt vervolgens één voor één een aantal posten af om rekening te houden met het feit dat dit niet het geval zal zijn. Daarbij wordt rekening gehouden met de volgende onderdelen:

niet-werkdagen;
ploegendiensten (verondersteld wordt dat het aantal ploegen per werkdag en het aantal uren per ploeg op elke werkdag gelijk is);
onderhoud;
bedrijfsmatige stilstand.

Klik hier voor meer informatie over machine-uurtarieven.

In te vullen velden

Cel	Celnaam	Toelichting
Verplicht in te vullen gegevens
C8	Omschrijving	Aanduiding van de betreffende machine.
C10	Locatie	Aanduiding van de plaats waar de machine staat.
I8	Jaar/periode	Jaartal of periode waarop de berekening betrekking heeft.
I10	Identificatienummer machine	Aanduiding waaronder machine in de administratie bekendstaat.
I16	Niet-werkdagen	Aantal dagen waarop niet gewerkt wordt en de machine stilstaat, bijvoorbeeld weekenden, sluiting tijdens vakanties, feestdagen.
I19	Aantal ploegen	Aantal ploegen per werkdag. Verondersteld wordt dat het aantal ploegen op elke werkdag gelijk is.
I20	Lengte dienst per ploeg	Aantal uren per (ploegen)dienst. Verondersteld wordt dat het aantal uren voor iedere ploeg en iedere werkdag altijd gelijk is.
I24	Stilstand (bedrijfsmatig)	Waarde op basis van ervaring en/of verwachting. Invoeren als percentage van de theoretische capaciteit.
I25	Onderhoud	Waarde op basis van ervaring en/of verwachting. Onderhoud dat wordt gepleegd op niet-werkdagen moet daarbij buiten beschouwing worden gelaten. Invoeren als percentage van de theoretische capaciteit.

Resultaten

In dit werkblad (variant 1) worden berekend:

Pos. #	Omschrijving	In de cellen:
1	De theoretisch maximaal mogelijke capaciteit in het planningsjaar bij een volcontinu bedrijf	K15

	Tijden waarop de machine niet wordt gebruikt:
2	Het aantal uren in het betreffende jaar waarop niet wordt gewerkt in verband met niet-werkdagen	J16
6	Het aantal uren waarop niet wordt gewerkt omdat geen sprake is van continue ploegendiensten	J21
8	Het aantal uren stilstand in het planningsjaar	J24
9	Het aantal uren onderhoud in het planningsjaar	J25

7	De theoretische capaciteit/bezetting van de machine	K22
10	De praktische capaciteit/bezetting van de machine: het aantal machine-uren dat per jaar moet worden gemaakt	K28

Toelichting

Post 3: Uren stilstand (bedrijfsmatig)
Dit zijn tijden waarin bijvoorbeeld:

de toevoer van materiaal achterwege blijft;
het personeel pauze heeft, voor zover de machine alleen kan draaien met bediening respectievelijk onder bewaking;
gereedschappen of machines moeten worden aangepast voor overschakeling naar een ander product. Er moet daarbij van worden uitgegaan dat deze voorbereidingstijd of omsteltijd vaak apart wordt berekend (zie ook het werkblad Bepalen van de kosten van machinegebruik voor een productieorder).

Post 4: Onderhoudstijden
Er moet onderscheid worden gemaakt tussen onderhoud dat buiten de normale draaiperiodes van de machine wordt uitgevoerd en onderhoud dat tijdens de draaiperiode van de machine wordt gedaan.

Meestal worden algehele revisies en groter onderhoud gepleegd in vakantieperiodes.
In geval van 1- of 2-ploegendiensten kunnen onderhouds- en reparatiewerkzaamheden vaak ook buiten de ploegendiensten worden uitgevoerd.
De onderhoudstijden die ontstaan door uitval van machines of productie en het direct verhelpen van deze storingen tijdens de ploegendiensten, worden hier als percentage van de theoretische bezetting van de machine opgevoerd.

Onderhoud dat buiten de normale draaiperiode van de machine wordt uitgevoerd, komt niet ten laste van de theoretische bezetting van de machine en hoeft dus niet te worden meegenomen bij de berekening van de praktische capaciteit.