Btw

Horizontaal toezicht: de stand van zaken

De klassieke controlesystematiek van de belastingdienst was voornamelijk 'verticaal'. Dat wil zeggen dat de ondernemer zijn aangiften (btw, loonbelasting, vennootschapsbelastingen, enzovoort) bij de belastingdienst indient, en de belastingdienst eventueel – al dan niet door middel van een boekenonderzoek – deze aangiften achteraf controleert. Voor ondernemers betekent dit dat zij pas na de naheffingstermijn 'zekerheid' hebben over hun belastingpositie. Op dat moment kan de belastingdienst immers geen naheffingsaanslagen meer opleggen.

De belastingdienst is in 2005 gestart met 'horizontaal toezicht'. Horizontaal toezicht is gebaseerd op wederzijds vertrouwen, begrip en transparantie en houdt meer in dan enkel het voldoen aan wet- en regelgeving. Horizontaal toezicht is gebaseerd op een 'gentlemen's agreement'. De ondernemer toont aan dat de fiscale processen en fiscale risico's onder controle zijn (de onderneming is 'in control'). De belastingdienst zal op zijn beurt de aanpak verschuiven van reactief naar proactief.

Met de nieuwe aanpak geeft de belastingdienst de ondernemer vooraf zekerheid over de fiscale positie. Specifiek voor de btw betekent dit bijvoorbeeld dat de btw-betaling of teruggaafbeschikking niet meer het 'startpunt' is voor eventuele fiscale discussies, maar meer het sluitstuk. In het geval van horizontaal toezicht wordt dus minder in het verleden en meer in de actualiteit met de belastingdienst gehandeld. Overigens verandert de juridische positie van ondernemers onder horizontaal toezicht niet. Indien de ondernemer en de belastingdienst het 'niet eens worden', kunnen bijvoorbeeld nog steeds (hoger) beroep en cassatie worden ingesteld.

In dit artikel:

• Horizontaal toezicht
• Toepassing
• Starten met horizontaal toezicht
• Aandachtspunten bij horizontaal toezicht