Prestatiemeting in zelfregelende werksystemen: 'weten is meten'
Zelfregelende teams staan centraal in het werk van de Nederlandse bedrijfskundige Ulbo de Sitter, grondlegger van de moderne sociotechniek. In dit artikel wordt een verbinding gemaakt met het meten van prestaties. Vanuit een cybernetisch oogpunt wordt gezocht naar een zinvolle meetactiviteit die past bij zelfregelende werksystemen. Deze kijk levert een richtsnoer op om te herkennen waarom bepaalde meetsystemen niet werken, en waarom andere juist wel. Het oude gezegde 'meten is weten' wordt omgekeerd: van weten komt meten, want enkel de mensen in een werksysteem weten zelf hoe hun proces werkt en hoe ze kunnen handelen als ze een afwijking meten. Vervolgens wordt er een verbinding gelegd met het werk van Stafford Beer. Hij stelde een prestatiemodel voor met drie niveaus: actuality, capability en potentiality. Dit zijn meetwaarden voor wat een werksysteem nu doet, wat het zou kunnen doen en wat het zou willen doen. Deze prestatieniveaus worden verbonden met wat Luc Hoebeke werkniveaus noemt. Op ieder niveau krijgt vakmanschap een andere betekenis. Mensen gebruiken meetgegevens naargelang deze betekenis.
In dit artikel:
- Waarom van weten pas meten komt
- Wat er wordt gemeten
- Minimaal drie werkniveaus in een zelfregelend team