Samenvatting

Om renterisico's tegen te gaan moeten algemene maatregelen worden getroffen. Welke maatregelen dat zijn, leest u in dit artikel. Om renterisico's optimaal te beheersen is het nodig om inzage te hebben in de onderliggende kasstromen en ook inzage te hebben in bestaande en verwachte renteniveaus. Met de daaruit voortvloeiende gegevens en de inzet van adequaat beschermende maatregelen in de vorm van rente- en of hedge-instrumenten kan de risicobeheersing worden gerealiseerd. In dit perspectief van optimale beheersing wordt nader ingegaan op de valutarisico's. Het aan dit onderwerp gerelateerde artikel Black-Scholes: de onderliggende vergelijking kunt u eveneens raadplegen in deze kennisbank.

Waardoor ontstaan renterisico's?

Renterisico's ontstaan door rentewijzigingen op de geld- of de kapitaalmarkt. Om renterisico's tegen te gaan worden in de praktijk vaak de volgende – algemene – maatregelen getroffen:

• het voorkomen van onder- of overfinanciering;
• het in de tijd spreiden van renteconversies en herfinancieringen van leningen;
• het gebruikmaken van vervroegde aflossingsmogelijkheden;
• het afstemmen van looptijden van leningen en beleggingen op renteverwachtingen.

Om renterisico's ook optimaal te beheersen is bovendien zicht nodig op de onderliggende kasstromen en op bestaande én verwachte renteniveaus. Alleen in combinatie met deze inzichten is het mogelijk adequaat beschermende maatregelen in te zetten in de vorm van rente- of hedge-instrumenten. In dit kader komen de volgende onderwerpen aan de orde:

• hoe renterisico's te meten;
• hoe on-balancemaatregelen te treffen tegen renterisico's;
• hoe off-balancebescherming te verkrijgen tegen renterisico.

Rendementsrisico's ontstaan door rendementsschommelingen van beleggingen of investeringen in de tijd. Het rendement dat beleggers of investeerders wensen, hangt nauw samen met de risicograad van de projecten of ondernemingen waarin belegd of geïnvesteerd wordt. Is sprake van grote schommelingen, dan heeft de investering of belegging een hoog risicoprofiel. Voor investeringen of beleggingen met een hoog risicoprofiel wordt meer rendement gewenst dan voor relatief risicoarme beleggingen of investeringen. Door diversificatie van investeringen of beleggingen na te streven is het mogelijk – bij een gegeven of gewenst rendement – het rendementsrisico te verminderen. In dit perspectief wordt gekeken naar:

• het rendement en het risico bij verschillende beleggingscategorieën;
• het meten van risico's aan de hand van rendementsschommelingen;
• de mogelijkheden om rendementsrisico's te verminderen door middel van diversificatie.

Valutarisico's zijn nader onder te verdelen in:

• transactierisico's;
• operationele risico's;
• translatierisico's.

Het transactierisico ontstaat als het gevolg van transacties in buitenlandse valuta. Het risico heeft een rechtstreeks effect op het resultaat door verandering van een of meerdere valutawaarden.
Het structureel of economisch risico is het risico dat ontstaat als gevolg van de structuur en omzet van de bedrijfsactiviteiten van een onderneming. Dit is het geval als een groot deel van de import en/of export in vreemde valuta luidt.
Het translatierisico is de verandering van de waarde van de onderneming als gevolg van een verandering in de koers doordat bijvoorbeeld deelnemingen in vreemde valuta worden gewaardeerd. Een translatierisico beïnvloedt de balans.
Bij het in kaart brengen van valutarisico's maakt men gebruik van fundamentele en technische analyses. Bij een fundamentele analyse gaat men ervan uit dat vooral economische factoren bepalend zijn voor vraag en aanbod van valuta. Bij een technische analyse gaat men uit van vaste, in de tijd terugkerende patronen om wisselkoersen te kunnen voorspellen.
Bij het afdekken van valutarisico's onderscheiden we, vergelijkbaar met het tegengaan van renterisico's, interne ('on-balance') en externe ('off-balance') afdekinstrumenten. Wanneer men gebruikmaakt van interne 'on-balance' instrumenten zal men proberen de geldstromen zo te reguleren dat het valutarisico minimaal is. Bij externe instrumenten worden valutarisico's beperkt door de inzet van valutatermijncontracten, geldmarktinstrumenten, opties en valutaswaps.

Conclusie

Om renterisico's tegen te gaan moeten algemene maatregelen zoals het voorkomen van onder- of overfinanciering en specifiek adequate maatregelen in de vorm van rente- of hedge-instrumenten worden ingezet. In dit kader moet er dan gekeken worden naar hoe risico's te meten, hoe on-balancemaatregelen te treffen en hoe off-balancebescherming te verkrijgen, met als doel het renterisico in te perken. Bij het in kaart brengen van valutarisico's maakt men gebruik van fundamentele en technische analyses. Daarbij uitgaande van respectievelijk uitgaande economische factoren die bepalend zijn voor vraag en aanbod van valuta en vaste in de tijd terugkerende patronen om wisselkoersen te voorspellen.

Klik hier voor meer informatie.