| ‹ vorige volgende › | |
Inhoudsopgave
|
Werkgever moet goed werkgeverschap betrachten Geschreven door: Jan Oldenziel* X Jan Oldenziel Een aantal uitspraken van de Hoge Raad tonen duidelijk aan dat werkgeversaansprakelijkheid niet ophoudt bij het aanbieden van een veilige werkplek. Zelfs wanneer deze werkplek voldoet aan alle wettelijke regels, kunt u toch te maken krijgen met aansprakelijkheid buiten deze werkplek. Ook al hebt u op die situatie geen invloed. Goed werkgeverschap moet u namelijk altijd betrachten. Hoewel het begrip 'goed werkgeverschap' niet erg duidelijk gedefinieerd is, speelt het in een aantal situaties een belangrijke rol wanneer dat betwist wordt, bijvoorbeeld bij ontslag, re-integratie en dus ook bij een aansprakelijkheidstelling bij een ongeval buiten de werkplek. Dit artikel richt zich op goed werkgeverschap dat ter sprake komt bij de aansprakelijkheidstelling ingeval van een ongeval buiten de werkplek. Voor een uitgebreide toelichting op de algehele aansprakelijkheid richting werknemers verwijzen wij u naar het artikel Aansprakelijkheid voor schade die een werknemer lijdt. In dit artikel: Werkgever moet goed werkgeverschap betrachten In de regel wordt goed werkgeverschap omschreven als gedrag 'dat optimaal rekening houdt met de belangen en behoeften van werknemers vanuit de overtuiging dat dit voordeel heeft voor allen'. Deze omschrijving heeft twee zwakke plekken:
Aansprakelijkheidstelling buiten klassieke werkplek Een dagje een slipcursus volgen, een ballonvaart en snowboarden op een kunstskibaan zijn maar een kleine greep aan ontspanningen, leuke of spannende activiteiten die de werkgever kan organiseren als (een onderdeel van) een personeelsfeest of ander bedrijfsuitje. Uit de rechtspraak volgt dat bedrijfsuitjes niet altijd vlekkeloos verlopen en dat incidenteel werknemers bij deze activiteiten letsel oplopen. De rechtspraak wijst ook uit dat werknemers gehavend uit een ongeval tijdens woon-werkverkeer komen en gedeeltelijk of geheel arbeidsongeschikt raken. De vraag komt dan op of de werkgever hiervoor aansprakelijk is. Anders gezegd, is een werkgever aansprakelijk voor een ongeval dat zich heeft voorgedaan buiten de klassieke werkplek? Aan de hand van een aantal gerechtelijke uitspraken, krijgt u antwoord op deze vraag. Workshop rolschaatsen Een werknemer stelde haar baas aansprakelijk, toen zij tijdens een workshop rolschaatsen, waaraan zij vrijwillig deelnam, letsel opliep. De Hoge Raad oordeelde dat er onvoldoende verband bestond tussen de eigen werkzaamheden van de medewerkster en het rolschaatsen. De werkgever had op grond hiervan weliswaar onvoldoende zeggenschap over de werknemer en was dus niet aansprakelijk voor de veilige werkplek, maar was volgens de Hoge Raad wel verantwoordelijk voor risicobeheersing bij dit bedrijfsevenement. Organiseert een werkgever een activiteit voor zijn personeel waaraan een bijzonder risico op schade voor de deelnemende werknemers is verbonden, dan moet de werkgever op grond van 'goed werkgeverschap' ervoor zorgen dat de kans op schade tot een minimum beperkt wordt. Op grond van deze uitspraak moest de werkgever de letselschade dus vergoeden. Onverzekerd gevallen Een verzorgende die bij ouderen en zieken thuis werkt, bezoekt de adressen per fiets. Tijdens het pendelen van het ene naar het andere adres, dat werd gezien als werktijd (die tijd werd zij immers doorbetaald), kwam zij door gladheid te vallen. Zij liep letsel op en stelde haar werkgever aansprakelijk. De werkgever had voor deze aansprakelijkheid geen verzekering gesloten. De Hoge Raad oordeelde dat de werkgever een adequate verzekering had moeten sluiten voor ongevallen van werknemers in het verkeer. Of hij had uitdrukkelijk moeten waarschuwen, dat er geen voorziening was getroffen en dat de werknemers zelf, met financiële bijdrage van de werkgever, geacht werden een dergelijke voorziening te treffen. Omdat deze werkgever dat niet gedaan had, werd deze aansprakelijk gehouden voor de schade.
Goed werkgever moet zorgen voor goede verzekering Uit een aantal gerechtelijke uitspraken blijkt dat een goed werkgever moet zorgen voor een behoorlijke verzekering wanneer de werkzaamheden ertoe kunnen leiden dat een werknemer betrokken raakt bij een verkeersongeval. Toch geen werkgeversaansprakelijkheid In een andere uitspraak van de Hoge Raad kwam ook de werkgeversaansprakelijkheid bij verkeersongevallen aan de orde. Een werkneemster reed 's avonds na tienen, na afloop van een extern werkoverleg, naar huis. Onderweg kreeg zij een verkeersongeval, waaraan zij geen schuld had. Zij raakte hierbij ernstig gewond en is uiteindelijk voor een belangrijk deel arbeidsongeschikt geraakt. Zij stelt haar werkgever aansprakelijk voor de geleden schade. Deze werkneemster was namelijk van mening dat het verkeersongeval had plaatsgevonden binnen de uitvoering van haar werkzaamheden. Zij mocht haar reistijd namelijk als overuren bij haar werkgever declareren. En daarmee was volgens haar de werkgever dus aansprakelijk voor de geleden schade. De Hoge Raad was een andere mening toegedaan. Ook al moeten de zorgplicht en het vereiste dat de schade door de werknemer is geleden 'in de uitoefening van zijn werkzaamheden' ruim worden uitgelegd, daaronder valt niet een geval waarin een werknemer onderweg van zijn werk naar huis een verkeersongeval krijgt, aldus de Hoge Raad. Wij wijzen u erop dat de werkgever (nog) niet gehouden is de schade te vergoeden die de werknemer lijdt in het geval van woon-werkverkeer. Dit vervoer vindt immers niet plaats in de uitoefening van de werkzaamheden. Maar zelfs in het kader van woon-werkverkeer kunt u door een werknemer voor schade worden aangesproken. Dat heeft de Hoge Raad al een aantal keren bevestigd. Het betreft de volgende schade/letselgevallen die zijn ontstaan tijdens woon-werkverkeer:
Zorgplicht in drie wettelijke bepalingen vastgelegd De zorgplicht van een werkgever speelt een belangrijke rol bij het bepalen van eventuele aansprakelijkheid van een werkgever voor schade die zijn werknemer lijdt. De zorgplicht van de werkgever is in drie soorten wettelijke bepalingen vastgelegd:
Realiseer u dat u verplicht wordt schade te vergoeden Het is raadzaam dat u zich als werkgever realiseert dat u onder omstandigheden op grond van het goed werkgeverschap verplicht kan worden de schade van de werknemer te vergoeden. Zelfs als u aan alle arboregels en veiligheidsvoorschriften heeft voldaan. Uit rechtspraak blijkt dat de rechter als het gaat om gewone wettelijke werkgeversaansprakelijkheid, vindt dat deze niet van toepassing is bij ongelukken tijdens woon-werkverkeer. Er is in een dergelijke situatie namelijk geen sprake van een ongeval tijdens het verrichten van werkzaamheden. Dat betekent nog niet dat de werkgever hiermee in alle gevallen van zijn verantwoordelijkheid is bevrijd. In bepaalde situaties kan de werkgever, op grond van de redelijkheid en billijkheid, als goed werkgever alsnog verplicht zijn om de schade van de werknemer te vergoeden. Het goed werkgeverschap lijkt daarbij als een soort vangnet te fungeren voor situaties waarin de rechter het niet terecht vindt dat de werknemer zijn schade niet kan verhalen. Dat de werkgever geen zeggenschap heeft over wat tijdens het woon-werkverkeer gebeurt, is daarbij kennelijk van ondergeschikt belang.
Sluit een aansprakelijkheidsverzekering af Sluit een aansprakelijkheidsverzekering af. Helaas bieden niet alle verzekeraars in hun aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven dekking tegen werkgeversaansprakelijkheid op grond van het goed werkgeverschap. Informeer hier goed naar. Werkgever moet goed werkgeverschap betrachten Vraag en antwoord Ben ik als werkgever aansprakelijk voor de schade die mijn werknemer lijdt wanneer hij of zij tijdens werktijd bij een verkeersongeval betrokken raakt? Ja, tenzij u een behoorlijke verzekering voor uw werknemers hebt afgesloten of er sprake is van opzet of bewuste roekeloosheid aan de kant van de werknemer. Op werkgevers rust de plicht een 'behoorlijke verzekering' af te sluiten – dan wel werknemers financieel in staat te stellen zelf een 'behoorlijke verzekering' af te sluiten – voor de werknemers die in de uitoefening van hun werkzaamheden als bestuurder van een motorvoertuig deelnemen aan het verkeer. Als de werkgever dat niet of onvoldoende behoorlijk doet, dan deze zij – behalve wanneer er sprake is van bewuste roekeloosheid of opzet van de werknemer – aansprakelijk voor de schade die de werknemer ten gevolge van het ongeval tijdens werktijd heeft geleden, voor zover een 'behoorlijke verzekering' dekking zou hebben geboden. Hoe werkt het precies als ik mijn werknemers in staat wil stellen om zelf een verzekering te sluiten? Wat betreft 'besturende' werknemers financieel in staat te stellen zelf een 'behoorlijke verzekering' af te sluiten, is de nodige zorgzaamheid geboden. Er zullen duidelijke afspraken moeten worden gemaakt waarvoor de financiële bijdrage gebruikt zal moeten worden. Het is raadzaam om te controleren of uw werknemer een behoorlijke verzekering heeft afgesloten. Om discussies over de vraag of de werknemer de financiële bijdrage goed heeft besteed te voorkomen, verdient het de voorkeur dat de werkgever de verzekeringen zelf afsluit en alleen de werknemers die hun eigen auto voor werk gebruiken, een financiële bijdrage geeft. De werkgever dient daarbij rekening te houden met eventuele gevolgen voor de loonheffingen. |
| ‹ vorige volgende › |